बेइजिङ। म्यान्डेट अफ हेभन अर्थात् ईश्वरीय आदेशको प्रतीकदेखि लिएर व्यापारमा राम्रो फसलको आशासम्म, विश्लेषकहरू भन्छन् कि बेइजिङले बिहीबार (मे १४) ट्रम्पको टेम्पल अफ हेभन भ्रमणलाई बहुआयामिक कूटनीतिक सन्देशहरू पठाउन प्रयोग गर्‍यो।

शान्ति, समृद्धि, राजनीतिक वैधता र सायद स्वर्गको इच्छा पनि।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको बिहीबारको बेइजिङस्थित टेम्पल अफ हेभन भ्रमणको पछाडि प्रतीकहरूको कुनै कमी थिएन, जुन उनको चीन भ्रमणको सबैभन्दा सावधानीपूर्वक योजना बनाइएको क्षणहरूमध्ये एक देखिन्थ्यो।

बेइजिङको दक्षिणी भागमा अवस्थित २७० हेक्टरमा फैलिएको यो विशाल परिसर जसलाई चिनियाँ भाषामा टियानटान भनिन्छ, ६०० वर्षभन्दा पुरानो हो। यो त्यस्तो ठाउँ थियो जहाँ मिङ र छिङ राजवंशका सम्राटहरूले राम्रो फसलको लागि प्रार्थना गर्थे र शाही अधिकार र ब्रह्माण्डीय व्यवस्थासँग सम्बन्धित विस्तृत अनुष्ठानहरू गर्थे।

जेराल्ड फोर्ड (सन् १९७५) पछि टेम्पल अफ हेभनको औपचारिक भ्रमण गर्ने ट्रम्प दोस्रो बहालवाला अमेरिकी राष्ट्रपति हुन्।

चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार ट्रम्प र सीले परिसरको भ्रमण गर्नुअघि सँगै तस्बिर खिचाएका थिए। भ्रमणका क्रममा ट्रम्पले चीनलाई सुन्दर भनेर वर्णन गरेको पनि बताइएको छ। ऐतिहासिक परिसरमा प्रवेश गर्नुअघि दुवै नेताहरूलाई हल अफ प्रेयर फर गुड हार्भेस्ट अर्थात् राम्रो फसलका लागि प्रार्थना गर्ने हलमा देखिएको थियो।

विश्लेषकहरूले बताएअनुसार यो भ्रमणले इतिहास वा समारोहभन्दा धेरै माथिको अर्थ बोकेको थियो। कतिपयका लागि यो भ्रमण शान्ति र सहअस्तित्वको बारेमा थियो भने अरूले यसलाई व्यापार वार्ता र अमेरिका-चीन सम्बन्धमा अर्को प्रकारको राम्रो फसलको आशाको रूपमा व्याख्या गरे।

सन्देशको हिस्सा बनेको भ्रमण स्थल

बेइजिङको कूटनीतिक रणनीतिमा ऐतिहासिक स्थलहरूको प्रयोग लामो समयदेखि चल्दै आएको छ। मकाउ विश्वविद्यालयका इतिहासका प्राध्यापक वाङ दीका अनुसार टेम्पल अफ हेभनको प्रतीकात्मकता जानाजानी बहुआयामिक बनाइएको हुनसक्छ।

प्राचीन चिनियाँ अवधारणा म्यान्डेट अफ हेभन अन्तर्गत, शासकहरूले स्वर्गबाट वैधता प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्थ्यो र उनीहरूले व्यवस्था र स्थिरता कायम राखेमा मात्र शासन गर्ने अधिकार पाउँथे। परम्परागत रूपमा यसलाई कहिलेकाहीँ स्वर्गको इच्छाको रूपमा बुझिन्थ्यो, जहाँ राजनीतिक अख्तियार नैतिक व्यवस्थाबाट आउँछ भन्ने मान्यता थियो। चिनियाँ सम्राटहरूलाई 'स्वर्गका पुत्र' पनि भनिन्थ्यो, जसले स्वर्ग र पृथ्वीबीचको मध्यस्थकर्ताको रूपमा काम गर्थे।

वाङका अनुसार, यो स्थलले चीनको लामो इतिहास, सांस्कृतिक आत्मविश्वास, शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वको आशा र बेइजिङले ट्रम्पको भ्रमणलाई दिएको महत्त्वलाई एकैसाथ झल्काउँछ।

केवल एक औपचारिक भ्रमण मात्र होइन

यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको हो जब वासिङ्टन र बेइजिङबीच भन्सार शुल्क, व्यापार, प्रविधि प्रतिबन्ध र ताइवानका साथै इरान संकटजस्ता भू-राजनीतिक मुद्दाहरूमा तनाव उच्च छ।

सुझोउ विश्वविद्यालयका प्राध्यापक भिक्टर गाओका अनुसार बिहीबारको भ्रमणले 'शान्ति' र 'साझा विकास' को आशा झल्काएको छ। गाओले सन् १९८५ मा पूर्व अमेरिकी विदेशमन्त्री हेनरी किसिन्जरलाई यसै स्थलमा लैजाँदा किसिन्जरले यसलाई 'मानवता, पृथ्वी र स्वर्गबीचको सद्भाव' को प्रतीक भनेर वर्णन गरेको स्मरण गरे।

सिंहुआ विश्वविद्यालयका सिनियर फेलो सुन छेङ्घाओले टिप्पणी गरे, पहिलेका सम्राटहरू यहाँ प्रशस्त उब्जनीका लागि प्रार्थना गर्न आउँथे। अहिले, विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रहरू अर्को प्रकारको 'राम्रो फसल' को खोजीमा हुन सक्छन्।

उनले थपे, 'यसमा कृषि खरिद, आर्थिक स्थिरता र सम्बन्धमा तनाव कम गर्ने विषयहरू पर्छन्।' अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि किसानहरूको दबाब झेलिरहेका ट्रम्पका लागि भटमास, खाद्यान्न र मासुसहितको कृषि व्यापार वार्ताको प्रमुख विषय हुने अपेक्षा गरिएको छ।

सुनका अनुसार, यो स्थलको छनोटले बेइजिङले अमेरिका-चीन सम्बन्धलाई अल्पकालीन लेनदेनको रूपमा नभई 'लामो ऐतिहासिक र अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको ढाँचा' भित्र बुझ्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिन खोजेको छ। (सिएनए समाचारबाट)