काठमााडौं। भारतको प्रसिद्ध धार्मिकस्थल ऋषिकेशमा अवस्थित जुना अखडाका आचार्य महामण्डलेश्वर स्वामी अवधेशानन्द गिरी नेपाल आउँदै छन्। असार ६ गते विराटनगरमा आयोजना हुन लागेको सनातन सम्मेलनका लागि अवधेशानन्द गिरी नेपाल आउन लागेका हुन्।

विराटनगरमा आयोजना हुन लागेको सनातन सम्मेलनमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध महासंघ नेपाल च्याप्टरका अध्यक्ष भिक्षु फुपु छेम्बे शेर्पा ‘थुप्तेन जिग्दोल’ र किराँत धर्मगुरु मुहिङ्गुम अंसिमाङ आत्मानन्द लिङ्देन ‘सेइङ’ पनि सहभागी हुनेछन्। सनातन सम्मेलनमा स्वामी अवधेशानन्द गिरीले मुख्य वक्ताका रूपमा सम्बोधन गर्नेछन्।

असार ५ गते काठमाडौं आएपछि स्वामी अवधेशानन्द गिरी त्यसै अपरान्ह काठमाडौंको प्रज्ञा भवनमा आयोजना हुने प्रबुद्ध नागरिक गोष्ठीमा पनि सहभागी हुनेछन्। असार ७ गते पशुपतिनाथ र वसन्तपुरमा कुमारीदेविको दर्शन गरेपछि उनी भारत फर्किने कार्यक्रम रहेको आयोजकले जनाएका छन्।

सन् २००८ को ‘हिन्दु पुनर्जागरण पुरस्कार’बाट सम्मानित स्वामी अवधेशानन्द गिरी ‘जुना अखडा’का आचार्य महामण्डलेश्वर हुन्। जुना अखडा नागा साधुहरूको सबैभन्दा ठूलो अखडा हो। गिरीले हालसम्म करिब १० लाख नागा साधुहरूलाई सन्न्यासको दीक्षा दिइसकेका छन्।

 को हुन् अवधेशानन्द गिरी

स्वामी अवधेशानन्द गिरी महाराज हिन्दू आध्यात्मिक जगतका एक अत्यन्त सम्मानित र प्रभावशाली व्यक्तित्व हुन्। उनको विद्वता, वाककला र आध्यात्मिक नेतृत्वका कारण उनलाई आधुनिक समयका प्रमुख सन्तहरूमध्ये एक मानिन्छ।

जुना अखडा र आचार्य महामण्डलेश्वर

स्वामी अवधेशानन्द गिरी महाराज श्री पञ्चदशनाम जुना अखडाका 'आचार्य महामण्डलेश्वर' हुन्। जुना अखडा नागा साधुहरूको सबैभन्दा पुरानो र ठूलो संगठन मानिन्छ। आचार्य महामण्डलेश्वरको पद यस अखडामा सर्वोच्च आध्यात्मिक पद हो, जसको अर्थ उनी यस अखडाका सबै साधु र सन्न्यासीहरूका मार्गदर्शक हुन्।

१० लाख नागा साधुहरूलाई दीक्षा

उनको नाममा एउटा विशेष कीर्तिमान छ, उनले हालसम्म १० लाखभन्दा बढी व्यक्तिहरूलाई नागा साधुको रूपमा सन्न्यासको दीक्षा दिइसकेका छन्। कुम्भ मेलाका अवसरमा उनले ठूलो संख्यामा अनुयायीहरूलाई दीक्षा दिने गर्छन्, जुन हिन्दू धर्मको इतिहासमा विरलै पाइन्छ।

शैक्षिक पृष्ठभूमि र दर्शन

उनको जन्म भारतको हरियाणा राज्यको एक प्रतिष्ठित ब्राह्मण परिवारमा भएको थियो। सानै उमेरमा वैराग्य प्राप्त गरी उनले हिमालयमा कडा तपस्या गरेका थिए। उनले संस्कृतमा गहिरो अध्ययन गरेका छन् र उनी वेदान्त दर्शनका प्रखर ज्ञाता हुन्। उनका प्रवचनहरूमा प्रायः अध्यात्मलाई आधुनिक विज्ञान र मनोविज्ञानसँग जोडेर व्याख्या गरिएको पाइन्छ।

सामाजिक र वातावरणीय योगदान

स्वामी केवल आध्यात्मिक क्षेत्रमा मात्र सीमित नभई विभिन्न सामाजिक कार्यहरूमा पनि सक्रिय छन्। जस्तै, प्रभु प्रेमी संघ: उनले यस संस्थामार्फत विभिन्न सेवामूलक कार्यहरू सञ्चालन गर्छन्। शिक्षा र स्वास्थ्य: गरीब बालबालिकाहरूका लागि विद्यालय र निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरहरूको आयोजना। वातावरण संरक्षण: उनी गंगा सफाई अभियान र वृक्षारोपणका ठूला समर्थक हुन्।

पुरस्कार र सम्मान

सन् २००८ को हिन्दु पुनर्जागरण पुरस्कार  बाहेक उनले अन्य धेरै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मानहरू प्राप्त गरेका छन्। उनी विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरू (जस्तै संयुक्त राष्ट्र संघको धार्मिक शिखर सम्मेलन) मा हिन्दू धर्म र शान्तिको प्रतिनिधित्व गर्दै सहभागी भइसकेका छन्।

मुख्य कृतिहरू

उनले अध्यात्म र जीवन दर्शनका बारेमा धेरै पुस्तकहरू लेखेका छन्, जसमध्ये 'दृष्टि', 'साधना', र 'अध्यात्म की ओर' जस्ता पुस्तकहरू निकै लोकप्रिय छन्। वर्तमानमा उनी हरिद्वारको हरिहर आश्रममा निवास गर्छन् र विश्वभरका अनुयायीहरूलाई मार्गदर्शन प्रदान गरिरहेका छन्। उनको मुख्य सन्देश भनेकै 'स्वयम्लाई चिन र मानव सेवा नै ईश्वर सेवा हो' भन्ने रहेको छ।